728x90 AdSpace

İÇERİKLER
1 Haziran 2017 Perşembe

Süper Patronlar


Müstesna liderler yetenekleri nasıl işe alıyor ve onların becerilerini nasıl geliştiriyor?


Ralph Lauren, Larry Ellison, Julian Robertson, Jay Chiat, Bill Walsh, George Lucas, Bob Noyce, Lorne Michaels ve Mary Kay Ash’in ortak noktası nedir? 


Elbette hepsi kendi alanlarında yetenekli ve başarılı olmalarıyla tanınıyor. Hepsi milyarlarca dolar değer yaratan yeni iş modellerine, ürünlere ve hizmetlere öncülük eden inovatörler olarak itibar kazandı.

Fakat bu üç iş dünyası ikonunu, aynı derece meşhur akranlarından ayıran bir şey var: Yetenekleri geliştirme becerisi. Sadece organizasyonlar kurmadılar; gelecek lider jenerasyonunu keşfettiler, eğittiler ve geliştirdiler. Süper yıldızların ötesinde bir kategoriye aitler: Süper patronlar. 

Bu yönetici grubunu 10 yıl önce merak uyandırıcı bir örüntü fark ettiğimde araştırmaya başladım: Belli bir sektörde zirveye gelmiş kişilere bakarsanız, neredeyse yarısının bir zamanlar o iyi bilinen aynı lider için çalışmış olduğunu görürsünüz. Profesyonel futbolda, NFL’nin 32 baş koçundan 20’si, San Francisco 49ers takımından Bill Walsh’un altında veya onun koçluk ağacından birinin altında eğitildi. Hedge fonlarında, Tiger Management yatırım şirketinin kurucusu Julian Robertson’ın düzinelerce çırağı zirvedeki fon yöneticileri oldular. Oracle’da  1994’ten 2004’e kadar Larry Ellison ile yakın çalışıp, emekli olmadan şirketten ayrılan 11 yöneticiden dokuzu diğer şirketlere CEO, yönetim kurulu başkanı veya COO oldu.

Bu yıldız yaratıcılarının sırlarını öğrenme azmiyle, binlerce makale ve kitabı gözden geçirdim ve (kesinlikle süper patron olan) 18 birincil araştırma öznesi ve birkaç düzine (muhtemel süper patron olan) ikincil araştırma öznesi belirlemek için 200’den fazla mülakat yaptım. Ardından ortak zevkler, eğilimler, davranışlar gibi bu kişilerin neden sadece şirketlerini değil, çıraklarını da çok ileriye taşıdıklarını açıklamaya yardımcı olacak örüntüler aradım.

Süper patronların bir dizi temel kişilik özellikleri taşıdığını buldum. Çok yüksek derecede özgüvenli, rekabetçi ve hayal gücü geniş olma eğilimleri gösteriyorlar. Aynı zamanda dürüst davranıyorlar ve hakiki benliklerinin ışıldamasına imkan tanımaktan korkmuyorlar.

Ama çok daha ilginç olan (ve öğretme amacı açısından daha önemli olanı), süper patronların kullandığı “yetenek stratejilerinde” benzerlikler gördüm. Yetenekleri ortaya çıkarıcı müthiş başarıları, doğuştan gelen bir dehanın sonucu değildi. Bu liderler işe alım ve yeteneği geliştirmede belli başlı uygulamaları izliyorlar. Geri kalanımız da bu uygulamaları inceleyebilir ve kendi repertuvarlarımıza katabiliriz.

Geleneksel Olmayan İşe Alım

Süper patronlar fevkalade yetenekli kişileri aramakla işe başlıyor. Bu bireyler salt işi ileriye götürme konusunda değil, başarının tanımını yeniden yazmak konusunda da kabiliyetli. Saturday Night Live’ın uzun zaman boyunca prodüktörlüğünü yapmış Lorne Michaels’ın da belirttiği gibi “Odada göz gezdirip ‘Tanrım, bu insanlar müthiş’ diye düşünüyorsanız, muhtemelen doğru odadasınız.” Kendisi ve diğerleri bunu şöyle başarıyor:

Zeka, yaratıcılık ve esnekliğe odaklanın. Süper patronlar bu üç özelliğe diğerlerinden daha fazla değer veriyor. Her ikisi de önde gelen emlak şirketlerinin CEO’su olmadan önce, emlak gurusu Bill Sanders’ın çırağı olan C. Ronald Blankenship ve R. Scot Sellers, Sanders’ın nasıl da kendinden “dört kat daha akıllı” kişileri getirmekle övündüğünü hatırlıyor. Sanders müthiş birini işe almayacaksanız, hiç kimseyi almamalısınız diye ısrar ediyordu.

Süper patronlar, sorunlara yeni açılardan yaklaşan, sürprizlerle başa çıkabilen, çabucak öğrenen ve herhangi bir pozisyonda müthiş iş çıkaran kişileri istiyorlar.

Beklenmedik şampiyonlar bulun. Süper patronlar da elbette yetkinlik belgelerine bakıyorlar ama sektör tecrübesi veya üniversite diploması olmayan kişilere de şans vermeye istekliler. Ralph Lauren için çalışan Mary Staff’a göre Hugo Boss ABD’nin CEO’su olmadan önce Lauren bir keresinde bir podyum modelini  kadın giyim tasarımının başına getirmişti. “Kıyafetten anlıyordu, başka bir sebebi yok.” Sağlık hizmeti devi HCA’da Tommy Frist, kimi zaman fizyoterapistleri bile üst yönetime yönlendirmişti. Bunun sebebi sadece onlarda ışık görmesiydi.

Süper patronlar, yeteneğin nasıl görünmesi gerektiğine dair önyargılı kavramları reddettiklerinden, genellikle kadınlara ve azınlıklıklara daha açıklar. Hatta, Mary Kay Ash şirketini açık bir şekilde kadınları yetkilendirecek biçimde tasarlamıştı.  Satış konferanslarında şu mesajı veriyordu: “O yapabiliyorsa, ben de yapabilirim.” Walsh azınlıklardan gelen koçlar için NFL’de bir burs programı başlatmıştı. Bu katılımcıların lige girmesi için hızlı bir yol, kendisi için ise engin bir yetenek kaynağından faydalanma şansı sunuyordu. Süper patronlar genellikle geleneksel mülakat sürecini de gereksiz görüyorlar.

Organizasyonu veya işi yeteneğe uyum gösterecek biçimde adapte edin. Süper patronlar işleri ve hatta organizasyonları fırsatçı bir şekilde yeni işe alınanlara göre düzenler.

Kayıpları kabullenin. Akıllı, yaratıcı, esnek kişilerin genellikle kariyerleri hızlı tempolu oluyor. Bazıları kısa bir süre sonra başka bir işe geçmek isteyebilir. Bu süper patronlar için sorun değil. Ekiplerindeki yetenek kalitesinin istikrardan daha önemli olduğunu anlıyorlar; sirkülasyonu taze yıldızlar bulmak için bir fırsat olarak değerlendiriyorlar.

Bu türden bir yaklaşımın ilave bir getirisi var: Sizde çalışanların, sadece sizin organizasyonunuzda değil, dışarıda da başarılı oldukları duyulduğunda insanlar size akın akın gelir. Süper patronlar nadiren işe alım yapmaya ihtiyaç duyar çünkü itibarları sayesinde yetenekler onların kapısını çalar.

Uygulamalı Liderlik

Süper patronların ayrıca belli bir yetenek geliştirme üslubu bulunuyor. Larry Ellison’ı ele alalım. Çıraklarından birine göre en güçlü yönlerinden biri, “sıradan kişilere imkansızı yaptırması.” Diğer süper patronlar hakkında da benzer hikayeler duydum. Bu hikayelerden üç prensip çıkarabiliriz:

Yüksek beklentiler belirleyin. Süper patronlar ekiplerinin başarabilecekleri konusunda kendilerinden emindir. Olağanüstü yüksek performans talep ederler; “mükemmel yeterince iyi” lafı, onların tutumunu özetler.

Üstat olun. Süper patronlar inanılmaz derecede etkili delegatörlerdir. Akıllı, hırslı, uyum sağlayabilen kişiler seçip onlara bir vizyon sunduktan sonra ekibin bunu uygulayacağına güvenirler. Eskiden Steak and Ale’ın kıdemli yöneticiliğini yaptıktan sonra Chuck E. Cheese’i işletmeye giden Richard Frank, “Norman Brinker bize muazzam özerklik tanırdı. Kesinlikle başarısız olmamız mümkündü” diye açıklıyor.

Süper patronların öğretileri, liderlik ve hayat derslerini de kapsar. Frist, yöneticilerine günlük hedefler koymaktan tutun da formda kalmak için egzersiz yapmaya kadar her konuda danışmanlık yapardı. Marks and Spencer’ın ve Carrefour’un eski yönetim kurulu başkanı Luc Vandevelde, astlarla beraber çalışmak ve mikro yöneticilik yapmak arasındaki hassas dengeyi Kraft CEO’su Michael Miles’tan öğrendi. Miles, Vandevelde’ye çalışanların “becerilerini ortaya çıkarması” için onlarla yeterince yakın çalışmasını; fakat “becerilerini kısıtlayacak” kadar yakın çalışmamasını öğütlüyordu. Vandevelde, “Bu sözleri unutmayacağım. Yönetime yaklaşımımı derinden değiştirdi, insanların en iyi becerilerini ortaya koyacağı bir ortam yaratmama yardımcı oldu” diyor.

Gelişimde kademe atlamalarını teşvik edin. İncelediğim tüm süper patronlar, geleneksel organizasyonlardakilerin çok ötesinde gelişim fırsatları sunuyordu. Gelişim ve terfi kararlarında “yetkinlik modelleri” kılavuzluğuna bel bağlamaktan ziyade, kendi değerini kanıtlamış çırakların öğrenme ve gelişim sürecini çarpıcı bir şekilde kısaltmak için kariyer yollarını onlara göre düzenliyordu.

Bağlantıda kalın. Süper patronlar için çıraklara danışmanlık yapmak uzun dönemli bir karar. Süper patronlar biri organizasyonlarından çıktığında bile, tavsiye vermeyi, kişisel olarak tanıtmayı ve networkunuzun “üyeliğini” sürdürüyor. Eski yaratıcı direktör Ken Segall, 1990’lar ortasında Jay Chiat altında yalnızca üç yıl çalışmış olsa da ne zaman iş değiştirse eski patronunu arama alışkanlığı edindiğini söylüyor. Seagall, “Genellikle en fazla iki veya üç saat içerisinde beni geri arardı” diye hatırlıyor. “Bana danışmanlık ve öğüt verirdi. Böyle bir insandı” diye hatırlıyor.

Eski çalışanlarla ilişkileri sürdürmek süper patronlarla iş ortaklıkları geliştirmek gibi her türlü takip fırsatı sunuyor. Frist, HCA’da kendi altında çalışan yöneticilerin pek çoğuna yatırım yaparak veya müşterisi olarak sağlık hizmeti alanında şirket kurmalarına yardımcı oldu. Lorne Michaels da eski SNL yıldızları Jimmy Fallon, Seth Meyers, Fred Armisen ve Tina Fey ile filmler ve TV programları yaparak bunu çok iyi başardığını gösterdi.

SÜPER PATRONLAR 

Onları en iyi geleneksel patronlardan bile kat kat üstün kılan uygulamalara sahip. Yetenekleri farklı biçimlerde arıyor ve alışılmadık biçimlerde işe alıyor. Yüksek beklentilere giriyor ve yetişmekte olan “çıraklarına” “ustalık” yapmayı benimsiyorlar. Ve çırakları daha büyük, daha iyi işlere gittiklerinde bunu kabulleniyor ve bağlantıda kaldıklarından emin oluyorlar.

Siz de bu ideale yaklaşabilirsiniz. Taktik kitabındaki her hareketi denemeniz gerekiyormuş gibi hissetmeyin. Bir veya ikisini deneyleyin. Alışılmışın dışında görünen, alışılmadık becerileri olan adayları açık pozisyonlar için düşünün. Unutmayın ki insanlar özgüvenli hissettiklerinde daha etkili oluyorlar. İnsanları bu şekilde geliştirmeyi kendinize görev edinin. Çalışanlarınızla daha yakın çalışın. Böylece onların yetenekleri ve yaşadıkları zorluklar konusunda daha fazla bilgi sahibi olabilir ve onların gelişmesine yardımcı olabilecek bilgiler aktarabilirsiniz. Daha genç takım oyuncularına bile büyük sorumluluk delege edecek fırsatlar arayın.

Süper patron taktik kitabını izleyecek olursak, hepimiz yeteneği beslemede, daha yüksek performans gösteren işgücü yaratmada ve en nihayetinde ise daha dinamik ve sürdürülebilir şirket ve sektörler yaratmada daha iyi oluruz. 

Yazar: Sydney Finkelstein’in yazısından alıntıdır.
Kaynak: HBR Türkiye

  • Blog Yorumları
  • Facebook Yorumları

0 yorum :

Yorum Gönder

Item Reviewed: Süper Patronlar Rating: 5 Reviewed By: krc yönetim