728x90 AdSpace

İÇERİKLER
11 Şubat 2018 Pazar

Motivasyon Efsanesi

Yönetim Danışmanlığı


Çalışma yaşamında yöneticilerden sıklıkla duyduğumuz bir cümlede geçer motivasyon; “Ekibin motivasyonu düştü, şu ekibi bir motive etseniz.” Ekip çalışanları da neredeyse aynı sıklıkta cümle içinde kullanırlar motivasyon sözcüğünü; “Zerre motivasyonum kalmadı, sabahları işe giderken ayaklarım geri geri gidiyor.” Duyduğumuz her iki cümle de, harekete geçme eksikliğini, hatta onun da altında eksik olan tutku ve hevesi tarif etmeye çalışıyor gibi geliyor kulağa.


Motivasyon, cümlelerde tek başına geçse de aslında tek başına değildir, her zaman bir akışın parçasıdır. Birtakım şeyler olur biter, bu olup bitenler mutluluğu, bağlılığı, tatmini etkiler. Bu etkileşim olumlu yönde ise motivasyon tetiklenir, açığa çıkar, iş sonuçları, çalışma hevesi yukarılara zıplar. Mutluluk, bağlılık ve tatmin olumsuz yönde etkilendiyse, motivasyonu yerlerden toplamaya çalışırız. Buradan da anlarız ki motivasyon aslında sadece kendiliğinden inip çıkabilen bir kabiliyete sahip değildir, etrafta olup bitenlerden de etkilenir.

Peki motivasyon nedir?

Motivasyon efsanevi bir sözcük, çünkü insanın kafasını yüzyıllardır kurcalamaya devam ediyor. Kökenine baktınız mı bilmiyorum ama bakmamış olanlar için yazayım, latince kökeni “movere” sözcüğü, karşılığı da hareket etmek demek. Motivasyonun kıpırdamakla, hareket etmekle ve bir şeyler yapmakla latin köklerinden gelen bir ilişkisi var. Yani bu durumda efsanevi bir sözcük olmakta pek de haksız değil.

Yönetim Danışmanlığı


Motivasyon teorileri neler söylüyor?

Motivasyon konusunda yapılan çalışmaların ilklerinden biri Abraham Maslow’a aittir. Maslow’un 1943 yılında yayımladığı “A Theory of Human Motivation” (İnsan Motivasyonunun Teorisi) başlıklı makalesi, motivasyonu tetikleyen ihtiyaçlar hiyerarşisinden söz eder. Maslow bireylerin ihtiyaçları karşılandıkça, bireysel motivasyonlarının artacağını anlatır. Maslow’un hiyerarşisinin alt basamaklarında temel birtakım ihtiyaçlar (fizyolojik ihtiyaçlar, güvende olma ihtiyaçları) yer alır. Hiyerarşide üst seviyelere çıkabilmek için, öncelikle bu temel ihtiyaçların kalıcı olarak karşılanması gereklidir, bu noktadan sonra, aidiyeti kuvvetlendiren, özsaygıyı destekleyen ve kendini gerçekleştirmeyi sağlayan uygulamalar yüksek motivasyonun da ortaya çıkmasını sağlar. Teoriye göre insanın en büyük amacı kendini gerçekleştirmek, yani potansiyelini sonuna kadar ortaya koyabilmektir.

Motivasyon konusunda yapılan çalışmalardan bir diğeri Frederick Herzberg’e aittir. Motivasyonu etkileyen faktörlere iki farklı pencereden bakar Herzberg; Hijyen Faktörler ve Motive Edenler. Hijyen faktörler biraz Maslow’un hiyerarşisinde yer alan en temel ihtiyaçlara benzer. Maaş, iş güvenliği, düzgün çalışma koşulları hijyen faktörler arasında sıralanırlar. Bu faktörlerin olmaması motivasyon kaybına neden olurken, var olmalarının motivasyonu artırması beklenmez. Motive edenler daha çok kişinin kendini değerli, ait ve yeterli hissetmesini destekleyen ve yaptığı işteki anlamı keşfetmesini sağlamak, başarıyı fark etmek ve takdir etmek, bireysel gelişim fırsatları sunmak gibi uygulamaları içerir. Bu uygulamalar, çalışanların içlerindeki hevesi harekete geçiren ve istekli ve tutkulu çalışmaya zemin yaratan uygulamalardır.

Kariyer analisti, konuşmacı ve yazar Daniel Pink’in motivasyonla ilgili söyledikleri oldukça dikkat çekicidir. Pink, Drive isimli kitabında ve yaptığı TED konuşmasında (Dan Pink ile şaşırtıcı motivasyon bilimi üzerine) motivasyonun üç revizyon geçirmiş olan bir işletim sistemi olduğundan söz eder. Pink’e göre Motivasyon 1.0, en basit olan sistemdir. Bireylerin en temel ihtiyaçlarının karşılanması motivasyon için yeterli gibi görünür. Ancak gelişen düzen bu işletim sisteminin eksik kaldığını gösterir, sadece temel ihtiyaçların karşılanması, beklenen hevesi ortaya çıkarmaya yetmez. Bu durumda işletim sistemi bir revizyon görür ve Motivasyon 2.0 konuşulmaya başlanır. Motivasyon 2.0, ödül ve ceza sistemlerinin daha ağırlıklı kendilerini gösterdikleri bir sistemdir. Yani dış motivatörlerden yardım alınmaya çalışılan bir düzeni anlatır. Geçen yıllar içinde 2.0 işletim sisteminin de beklenen sonuçları vermediği, dış motivatörlerin kısa sürede alışkanlığa dönüştüğü ve birtakım güncellemelerin daha gerekli olduğu anlaşılır ve sistem üçüncü revizyonunu geçirir. Motivasyon 3.0, tamamen insanın tutku ve hevesini canlandırmaya dair bir şeyler barındırır içinde. Üç tane temel bileşeni vardır; ustalık, otonomi ve anlamlı bir amaç. İnsanın içindeki heves ve tutkuyu açığa çıkaran üç temel bileşen; bireylerin yaptıkları işin ustası olmalarının sağlanması, o işin sahibinin kendileri olduğunun farkında olmalarına izin verilmesi ve işteki anlamı keşfetmelerine destek olunmasıdır. Belki de daha basit haliyle, tıpkı Maslow’un teorisinde yer alan kendini gerçekleştirme gibi, insanın gerçek potansiyeline ulaşmasına destek olunması diye özetlemek çok da yanlış olmaz.

Batı teorilerine göz attıktan sonra, acaba doğuda neler var diye araştırırken, Japonların İKİGAİ felsefesi ile karşılaştım. (İlgilenenler için, son zamanlarda Türkçe’ye de çevirilmiş bir kitap var konuyla ilgili - İKİGAİ-Japonların Uzun ve Mutlu Yaşam Sırrı, Hector Garcia, Francesc Miralles)

İKİGAİ felsefesi, içsel motivasyonun ve içimizdeki hevesin nasıl bir şey olduğunu çok iyi özetliyor. İKİGAİ, anlamlı, uzun ve mutlu yaşamın sırrı olarak özetleniyor ve sabahları yataktan coşkuyla kalkmamızı sağlayan duygunun karşılığı olarak tanımlanıyor. İKİGAİ’nin ortaya çıktığı yer bir kesişim noktası. İnsanın sevdiği, iyi yaptığı, karşılığında para kazandığı ve başkaları tarafından da ihtiyaç duyulan şeylerin kesiştiği noktada kendini gösterdiği vurgulanıyor İKİGAİ’nin.

Tam burada bir nefes alacak olsak, fark edeceğiz ki, geldiğimiz yer, tam da batı ve doğunun el sıkıştığı yer. İKİGAİ’nin bileşenleri, Maslow’un kendini gerçekleştirme kavramı, Herzberg’in motivatörleri ve Motivasyon 3.0’ın bileşenleri neredeyse aynı gibiler. Burada bana göre çok güçlü bir işaret daha var, o da motivasyon, tutku ve hevesten söz ediyorsak, önce derinden anlamamız gerekenin “insan” olduğu.

Motivasyonla ilgili bu kadar çok bilgi varsa, bunları çalışma yaşamına nasıl aktarmalı?

Yazının başında belirtmiştim, motivasyon bir akışın parçasıdır ve mutluluk, bağlılık ve tatmin arttığında, motivasyon kendiliğinden ortaya çıkar. Bu cümleyi doğru kabul ederek insanın işleyiş mekanizmasına bir göz atsak, kolayca görürürüz ki: insanlar yaptıkları işin ustası olduklarını fark ettiklerinde, her ne iş yapıyorlarsa yapsınlar, o işin içinde gerçekten sorumluluk ve inisiyatif almalarına alan açıldığını gördüklerinde ve yaptıkları iş ne olursa olsun işleri ile çalıştıkları kurumun ana işinin bağlantısını ve kendi katkılarını fark ettiklerinde mutlu hissediyorlar kendilerini. Mutlu hissettiklerinde ise, içlerindeki heves ve tutku yani motivasyon kendiliğinden ortaya çıkıyor ve üstelik de kalıcı olma eğiliminde oluyor.

Belki de kurumlar kendi motivasyon efsanelerini yaratmak üzere kolları sıvamalılar. Bunu yapmak için de motivasyonun harekete geçiricisi olan mutluluk tetikleyicileri içeren sistemleri nasıl geliştiririz veya mevcut sistemlerimizi bu şekle nasıl dönüştürürüz sorularının cevapları üzerinde düşünmeye başlamaları gerekli. Bu cevaplara ulaşan kurumların, yaratıcılık, yenilikçilik ve beklentilerin de üzerinde verimli iş sonuçları kaçınılmaz olacağından, kendi motivasyon efsaneleri ile anılır hale gelecekleri kesin.

Kısa bir not…

Bırakalım kurumlar bu konuda çalışmaya devam etsinler, bizler de unutmayalım ki, bizim de kendi İKİGAİ’lerimizi, kendi heves ve tutku alanlarımızı bulmamız çok önemli. Her sabah yataktan bizi hevesle çıkaracak bir amacımızın olması, sevdiğimiz işi yapmamız veya yaptığımız işte sevdiğimiz bir şeyler bulmamız, yaşama sevincimizi devamlı kılacak bir takım çözümler üretmemiz son derece değerli. Belki biraz kafa yormak istersiniz, ne dersiniz?


Kaynak: HBR Türkiye / Blog
Yazar: Nazlı Kılan Ermut'un "Çalışma Yaşamında Motivasyon Efsanesi" yazısıdır. Yazıya BURADAN ulaşabilirsiniz.

Siz de KRC Yönetim Danışmanlık Hizmetleri hakkında detaylı bilgi almak için 0.216.474 74 26 numaralı telefonumuzdan ya da info@krcyonetim.com mail adresimizden bize ulaşabilirsiniz.



KRC Yönetim Danışmanlık
Yönetim Danışmanlığı
Kurumsal Eğitimler
Eğitim Danışmanlığı
İnsan Kaynakları
İnsan Kaynakları Danışmanlığı
Bordrolama Hizmetleri
Finansal Danışmanlık
Finans Danışmanlığı
Yatırım Danışmanlığı
Kurumsal Gelişim Danışmanlığı
Vergi Danışmanlığı
Bordrolama
Bordrolama Danışmanlığı
Mali Müşavirlik
Mali Müşavirlik Hizmetleri











  • Blog Yorumları
  • Facebook Yorumları

0 yorum :

Yorum Gönder

Item Reviewed: Motivasyon Efsanesi Rating: 5 Reviewed By: KRC Yönetim